این روز‌ها صف‌های طولانی مقابل برخی جایگاه‌های سوخت در یاسوج و دیگر نقاط کهگیلویه و بویراحمد، به یکی از تصاویر تکرارشونده شهر تبدیل شده است؛ صف‌هایی که گاهی از خیابان اصلی عبور می‌کنند، اعتراض رانندگان را در پی دارند و حالا به یک مسئله اجتماعی و مدیریتی تبدیل شده‌اند؛ مسئله‌ای که از یک سو با محدودیت کارت‌های آزاد، افزایش مصرف، هجوم مسافران و ضعف زیرساخت‌ها گره خورده و از سوی دیگر، با نگرانی مردم نسبت به آینده تأمین سوخت و کیفیت خدمات همراه شده است. گزارش‌های میدانی و بازتاب رسانه‌ای این وضعیت نشان می‌دهد که موضوع صف‌های بنزین دیگر یک رخداد مقطعی نیست و به تدریج به چالشی مزمن در برخی جایگاه‌های استان تبدیل می‌شود.

اگرچه مسئولان حوزه سوخت معتقدند بخشی از این ازدحام ناشی از رفتار مصرفی مردم و استفاده نکردن از کارت‌های شخصی است، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل مدیریتی، زیرساختی و روانی دست به دست هم داده تا پمپ‌بنزین‌ها در ساعات مختلف شبانه‌روز با ازدحام قابل توجه مواجه شوند.

در این میان، گفت‌وگوی تفصیلی سالار خشایی، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی کهگیلویه و بویراحمد، و سپس ورود دستگاه قضایی به موضوع، ابعاد تازه‌ای از این چالش را آشکار کرده است.

روایت شرکت پخش؛ مشکل کمبود بنزین نیست، مردم کارت شخصی استفاده نمی‌کنند

«سالار خشایی»، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی استان، مهم‌ترین دلیل شلوغی جایگاه‌ها را استفاده نکردن مردم از کارت سوخت شخصی و تمایل به استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها می‌داند.

وی با تأکید بر اینکه کارت جایگاه صرفاً برای شرایط اضطراری تعریف شده، گفت: برخی رانندگان بدون استفاده از کارت شخصی، ترجیح می‌دهند از کارت آزاد جایگاه استفاده کنند و همین مسئله موجب ایجاد صف‌های طولانی می‌شود.

خشایی با اشاره به اینکه هر خودرو دارای سهمیه یارانه‌ای و آزاد مشخص است، افزود: در بسیاری موارد افراد برای پر کردن کامل باک خودرو چند مرتبه از کارت جایگاه استفاده می‌کنند که این موضوع زمان سوخت‌گیری را افزایش داده و موجب نارضایتی سایر شهروندان می‌شود.

مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی استان همچنین تلاش کرد نگرانی‌ها درباره کمبود بنزین را رد کند و گفت: هیچ مشکلی در ذخیره‌سازی و تأمین بنزین وجود ندارد و استان در حوزه پایداری توزیع سوخت جزو استان‌های موفق کشور محسوب می‌شود.

وی، ورود گردشگران، افزایش سفر‌ها و برخی شایعات فضای مجازی را از عوامل اصلی شکل‌گیری جو روانی و افزایش مراجعه مردم به جایگاه‌ها عنوان کرد.

صدور فوری کارت سوخت؛ راهکاری که هنوز فراگیر نشده است

خشایی یکی از اقدامات جدید شرکت پخش را صدور فوری کارت سوخت در کمتر از پنج دقیقه عنوان کرد و گفت: تنها در روز‌های اخیر، سه هزار کارت سوخت جدید در یاسوج صادر شده و این خدمت قرار است در شهرستان‌های دیگر استان نیز توسعه پیدا کند.

این مقام مسئول معتقد است با وجود فراهم شدن امکان دریافت سریع کارت سوخت، دیگر توجیهی برای استفاده گسترده از کارت‌های آزاد وجود ندارد.

با این حال، تجربه میدانی نشان می‌دهد هنوز بخشی از مردم یا از این خدمات اطلاع دقیقی ندارند یا ترجیح می‌دهند به جای طی فرآیند اداری، از کارت‌های آزاد جایگاه استفاده کنند؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد ضعف اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی همچنان پابرجاست.

CNG؛ سوختی که مردم به آن اعتماد ندارند

یکی دیگر از محور‌های مهم سخنان خشایی، مصرف پایین CNG در کهگیلویه و بویراحمد بود؛ استانی که به گفته او رتبه آخر کشور در مصرف گاز خودرو را دارد.

وی شایعات مربوط به خرابی موتور خودرو‌ها با CNG را رد کرد و گفت: هیچ گزارش کارشناسی مستندی درباره آسیب‌زا بودن این سوخت وجود ندارد و این مسئله بیشتر ناشی از یک ذهنیت عمومی غلط است.

اما واقعیت این است که صرف تکذیب رسمی، لزوماً به معنای اقناع افکار عمومی نیست؛ وقتی بخش قابل توجهی از رانندگان نسبت به کیفیت CNG تردید دارند، صرف بیان موضع مدیریتی نمی‌تواند رفتار مصرفی مردم را تغییر دهد.

به نظر می‌رسد نبود برنامه‌های اقناعی، ضعف آموزش عمومی و تجربه‌های پراکنده برخی رانندگان، موجب شده CNG در استان هنوز نتواند جایگزینی جدی برای بنزین باشد؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر جایگاه‌های بنزین وارد می‌کند.

ورود دادستانی؛ هشدار به مدیریتی که دیر واکنش نشان داد

با تشدید نارضایتی‌ها، دستگاه قضایی نیز وارد میدان شد؛ اقدامی که نشان می‌دهد مسئله صف‌های سوخت از سطح یک مشکل خدماتی عبور کرده و به موضوعی مرتبط با حقوق عامه تبدیل شده است.

در بازدید میدانی معاون حقوق عامه دادستانی مرکز استان از جایگاه‌های سوخت، بر افزایش تعداد کارت‌های آزاد در جایگاه‌های پرتردد تأکید شد؛ تصمیمی که بلافاصله پس از هشدار دستگاه قضایی اتخاذ شد.

معاون دادستان مرکز استان در این بازدید اعلام کرد که بخش مهمی از گلایه‌های مردم مربوط به کمبود کارت‌های آزاد و سردرگمی رانندگان در فرآیند سوخت‌گیری بوده است.

این ورود قضایی، اگرچه از منظر مطالبه‌گری عمومی قابل توجه است، اما همزمان یک پرسش مهم را هم مطرح می‌کند؛ چرا باید پس از شکل‌گیری نارضایتی گسترده و ورود مدعی‌العموم، تصمیم به افزایش کارت‌های آزاد گرفته شود؟ اگر این راهکار مؤثر بود، چرا پیش‌تر اجرایی نشد و اگر مؤثر نیست، آیا صرف افزایش کارت‌ها می‌تواند بحران را حل کند؟

بحران صف‌ها؛ مسئله‌ای فراتر از کارت سوخت

آنچه امروز در جایگاه‌های سوخت کهگیلویه و بویراحمد دیده می‌شود، صرفاً نتیجه کمبود کارت آزاد یا استفاده نکردن مردم از کارت شخصی نیست؛ بلکه ترکیبی از چند واقعیت همزمان است؛ افزایش مصرف، ضعف توسعه زیرساخت‌ها، کمبود جایگاه در برخی مناطق، تمرکز جمعیتی در یاسوج، مصرف پایین CNG، رفتار هیجانی مردم در مواجهه با شایعات و البته تصمیمات مدیریتی که بعضاً با تأخیر اجرا می‌شوند.

خشایی خود نیز به کمبود جایگاه سوخت در برخی مناطق یاسوج اذعان کرده و گفته است مناطقی مانند ارم‌ها تا پل چهارم بشار و بخش‌هایی از جنوب شهر نیازمند احداث جایگاه جدید هستند.

این اعتراف، نشان می‌دهد بخشی از بحران فعلی ریشه در عقب‌ماندگی زیرساختی دارد؛ موضوعی که با اقدامات کوتاه‌مدت و مقطعی قابل حل نخواهد بود.

آیا اقدامات فعلی کافی است؟

افزایش کارت‌های آزاد، تسهیل صدور کارت سوخت، توصیه به استفاده از کارت شخصی و دعوت مردم به صرفه‌جویی، بدون تردید می‌تواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد؛ اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده راهکار‌های مقطعی، در صورت نبود برنامه‌ریزی بلندمدت، به سرعت اثر خود را از دست می‌دهند.

اگر توسعه جایگاه‌های جدید، فرهنگ‌سازی واقعی برای استفاده از CNG، مدیریت هوشمند مصرف، اطلاع‌رسانی شفاف و اصلاح الگوی توزیع سوخت همزمان دنبال نشود، احتمال بازگشت دوباره صف‌های فرسایشی و نارضایتی عمومی دور از انتظار نخواهد بود.

در واقع، آنچه امروز در پمپ‌بنزین‌های یاسوج دیده می‌شود، تنها یک صف سوخت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت مصرف انرژی، توسعه زیرساخت‌های خدماتی و اعتمادسازی عمومی در حوزه سوخت است؛ مسئله‌ای که اگر همچنان با نسخه‌های کلیشه‌ای و واکنش‌های دیرهنگام مدیریت شود، ممکن است در آینده به بحرانی گسترده‌تر تبدیل شود.

انتهای پیام/