عقلانیت حمایت ایران از محور مقاومت
خدیجه ثنائیان زاده، دکترای روابط بین الملل و عضو بنیاد نخبگان
چنانچه ایران امروز دارای نقشی مرکزی در خاورمیانه است، بخش اعظم آن به لطف فعالیت های شبکه‌ای از گروه‌های نظامی است که به عنوان بازوی های کمکی یا پروکسی‌های ایران در منطقه به کار گرفته شده اند.
راهبرد تهران در این موضوع بر حمایت سیاسی ،ظرفیت سازی و عملیاتی کردن بازیگران غیر دولتی متکی بوده که برخی از آنها توسط ایران و بخش دیگرش به عنوان شرکای مناسبتی فعال شده اند
در ژانویه ۲۰۲۰ ایالات متحده برای احیای اعتبار و پرستیژ خود، ژنرال قاسم سلیمانی طراح و مجری استراتژی نامتقارن ایران در منطقه را از صحنه حذف کرد. از این مرحله به بعد درگیری ها در شرایط اقتصادی و بهداشتی وخیم ایران ادامه یافته است. ایران، تحت تاثیر اوضاع اجتماعی و اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و عواقب بحران ویروس کوید ۱۹ شرایط سختی را تحمل می کند.

حمایت جمهوری اسلامی ایران از محور مقاومت در قالب الگوسازی، هدایت و مشاوره بوده و در راستای تأمین منافع ملی صورت می‌گیرد
عقب‌نشینی صهیونیست‌ها در جنگ‌های ۲۲روزه غزه و ۳۳روزه لبنان نقشه‌های آمریکا و رژیم اشغالگر قدس مبنی بر تشکیل خاورمیانه بزرگ و تغییر ساختار قدرت به زیان ایران را ناکام کرد؛ صهیونیست‌ها جنگ ۳۳روزه لبنان را با اهدافی مانند حذف حزب‌الله از صحنه سیاست لبنان، شکستن خط دفاعی ایران و ایجاد خاورمیانه بزرگ آغاز کردند اما برنده این جنگ حزب‌الله بود. این پیروزی نتایجی مانند تضعیف تفکر سازش، افزایش محبوبیت حزب‌الله در لبنان و سایر کشورهای اسلامی و تقویت نقش محوری ایران در سیاست‌های منطقه را به‌دنبال داشت.

محور مقاومت به نوعی سرمایه گذاری هست. اگر فرض بگیریم از لحاظ مادی اگر طرح داعش طرحی فراتراز سوریه و عراق بود ادله این رو اثبات میکنه که نفوذ برخی جریان ها در ایران نشان از این واقعیت است. بنابراین امنیت ملی ما درگیراین ماجراست وقتی مبحث سود وزیان رادرنظربگیریم این حمایت از محور مقاومت و اقدامات ایارن در سوریه و … هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری است برای تامین امنیت جغرافیایی ایران به ویژه امنیت به معنی نظامی مدنظراست.و اینکه اگر اونجا ما نجنگیم و هزینه نکنیم جنگی به ماتحمیل خواهد شد که در این صورت از لحاظ زیرساخت ها و … آسیبی فراتر میبینم می توان گفت ماهزینه جنگی را داریم در داخل کشور داخل خومون داریم انجام میدهیم و در هیمن راستا می توان گفت که بعداز شکست تکفیریون درعراق و سوریه اقتصاد وصادرات ایران توسعه گرفته است (هرچندبه خاطر نگاه خاص دولت قبل ما نتونستیم انطور که در سوریه هزینه شده سود کسب کنیم وازمزایای پسا داعش استفاده نکرده ایم) اما به صورت اصولی و تئوری سیاست خارجی ایران ،صادرات وتجارت ایران و منافعی که دراین شرایط کسب یم کند میاد در سوریه خیلی بیشتراز هزینه هایی است که ایران در قبال آنها انجام میدهد.
همچنین ماباکمترین هزینه داریم برای محور مقاومت و سوریه کارمیکنیم حلقه های مقاومت از گروهای خودشون شعبی در عراق و فاطمیون.حیدریون و.. را ما بسیج کرده ایم و اینگونه نبوده که ما همه هزینه رو عهده دار شده باشیم.
ما ایده مقاومت را صادر کردیم نیروهای ما استشهادی بودند یا داوطلب بودند یا خودشون برمبنای علاقه رفته اند ومبنای اجبار حکومتی نبوده ودلبخواه بوده است.
نیروهای ما فرماندهی یامستشتاری اونجا هستند و بیشتر پتانسیل وحلقه های خود کشورهای محور مقاومت را گسترش دادیم. بهره برداری های سیاست خارجی،تجاری وبازرگانی برای ایران بهره برداری هایی است که خیلی بیشتراز هزینه ها یی می باشد که ایران انجام میدهد. ضمن اینکه عقل سلیم این مطلب را مطرح می کند که وقتی یک نا امنی یا بحرانی بیخ گوش شما داره اتفاق میفته قاعدتابرای پیشگیری از سرایت آن به لحاظ استراتژی،ژیوپلتیک ونظامی در عالم راهبردی بایدپیشگیری شود.
بر اساس نظریه «باری بوزان» هر منطقه جغرافیایی از نظر امنیتی شرایط مخصوص به خود را دارد؛ به عقیده او امنیت در سطوح فردی، اجتماعی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی قابل ترسیم است و سطوح تحلیل ملی یا بین‌المللی قادر به تحلیل امنیت منطقه‌ای نیست. برای تأمین امنیت منطقه‌ای باید مناسبات و ساختار قدرت منطقه‌ای را در نظر گرفت و بر اساس آن برای تأمین امنیت اقدام کرد؛ بنابراین امنیت ملی و بین‌المللی ایران با امنیت منطقه خلیج فارس و غرب آسیا گره خورده است و هرگونه ناامنی در منطقه مستقیماً امنیت ملی کشورمان را تهدید کرده و برعکس، افزایش ضریب امنیتی منطقه موجبات تأمین امنیت ملی ایران را فراهم می‌کند. بررسی آثار و پیامدهای، سیاسی، امنیتی و اقتصادی محور مقاومت و عملکرد گروه‌های جهادی به‌ویژه حزب‌الله لبنان نشان می‌دهدکه شکل‌گیری محور مقاومت و سیاست ایران در قبال آن نتایج ارزشمندی داشته است؛
الان جنگ پیشگیرانه یکی از جنگ هایی جا افتاده درحوزه مطالعات امنیت و صلح برای همه کشورهاست و همچنین بحث مجموعه های امنیتی باری بوزان در علم سیاست بحث مجموعه های امنیتی بیان میکند که امنیت یادرمنطقه ایجادمی شود یا اگر ایجادنشود هیچ کشور در امان نیست از نا امنی .بنابراین امنیت ملی زمانی تامین می شود که امنیت منطقه تامین شود و این دوتاباهم گره خورده اند.
لذا همه این هاراکنارهم بگذاریم میبینیم که عقلانیتی که در حمایت ایران از محور مقاومت و سوریه و.. می باشدو این مطلب و استدلال بسیاربر فضای تحلیلیی احساسی و هیجانی و ایدئولوژی که مدنظر عده ای است و میخواهند مساله ایدوئولوژی و احساسی را برجسته کنند، میچربد
بنابراین جمهوری اسلامی با حمایت از این محور مقاومت قابلیت الگوسازی انقلاب اسلامی را افزایش داده و ایران را به یک قدرت فرامنطقه‌ای تبدیل کرده ‌است.و با این حمایت حاشیه امنی برای خود در منطقه ایجاد کرده است همچنین نتایج مثبت محور مقاومت منحصر به مسائل امنیتی نیست؛ در شرایطی که نظام سلطه به رهبری آمریکا میدان جنگ را به عرصه اقتصاد کشانده است، تقویت محور مقاومت می‌تواند از طریق گسترش بازار کالاهای ایرانی و ایجاد فرصت سرمایه‌گذاری در کشورهایی مانند عراق و سوریه به افزایش تولید ناخالص ملی و برون‌رفت از تنگناهای مالی ناشی از تحریم‌ها کمک کند.