دهدشت نیوز

سناریوهای فعال بر مبنای جنگ فعلی ایران و اسرائیل
خدیجه ثنائیان زاده، دکتری روابط بین الملل، تحلیلگر مسائل سیاسی و بین المللی.
سناریو اول: تثبیت بازدارندگی ایران و شکل‌گیری نظم امنیتی جدید منطقه‌ای

وضعیت فعلی:

ایران برای اولین‌بار با قدرت نظامی آشکار و رسمی به خاک اسرائیل حمله کرده است (موشک‌ها و پهپادها به اهداف خاص در عمق اسرائیل اصابت کرده‌اند).

اسرائیل نیز حملاتی به مناطقی در ایران، لبنان، سوریه یا حتی تأسیسات حساس انجام داده است.

نتیجه میان‌مدت:

اگر ایران در پاسخ‌دهی قوی، هدفمند و دقیق عمل کند (مانند انهدام تأسیسات نظامی خاص یا واکنش چندلایه از محور مقاومت)، نوعی توازن بازدارنده جدید شکل می‌گیرد.

پیام راهبردی این خواهد بود: “حمله به ایران بی‌پاسخ نمی‌ماند و تبعاتی شدید دارد.”

پیامدها:

اعتبار نظامی ایران در منطقه تقویت می‌شود.

محور مقاومت از لبنان تا یمن احیا می‌شود.

رژیم صهیونیستی برای مدتی به موضع دفاعی می‌رود.

احتمال: بسیار بالا (از نظر واقعیات صحنه جنگ)
محتمل‌ترین سناریو اگر جنگ فرسایشی نشود.

سناریو دوم: تبدیل جنگ به یک جنگ منطقه‌ای گسترده و درگیری با آمریکا

شاخص‌های شروع:

ورود مستقیم آمریکا به میدان (حمله به پایگاه‌های هسته ای)

حملات هم‌زمان از لبنان، عراق، یمن و احتمالاً نیروهای مقاومت در خلیج فارس

نتیجه میان‌مدت:

خاورمیانه به میدان جنگ گسترده تبدیل می‌شود.

قیمت نفت از ۱۵۰ دلار عبور می‌کند.

تنگه هرمز بسته می‌شود یا تهدید می‌شود.

اقتصاد جهانی دچار شوک امنیتی و انرژی می‌شود.

پیامدها:

جنگ جهانی نیابتی بین محور مقاومت (ایران، سوریه، حزب‌الله، انصارالله، حشد شعبی) و محور غرب (آمریکا، اسرائیل، انگلیس، شاید عربستان)

ایران از داخل تحت فشار سیاسی و اقتصادی شدید قرار می‌گیرد.

احتمال: متوسط در صورت ادامه تنش‌ها بدون میانجی‌گری فوری
سناریویی خطرناک که نیاز به ورود عقلای بین‌المللی برای مهار دارد.

سناریو سوم: سقوط داخلی اسرائیل و بحران سیاسی اجتماعی در تل‌آویو

نشانه‌های اولیه:

ضعف شدید ارتش اسرائیل در دفاع از جبهه داخلی

اعتصابات، مهاجرت یهودیان، فروپاشی ائتلاف سیاسی داخلی نتانیاهو

ورود مقاومت به مرزهای شمالی (حزب‌الله) و جنوب (حماس یا جهاد اسلامی)

نتیجه میان‌مدت:

اسرائیل برای اولین‌بار درگیر جنگ دو/سه‌جبهه‌ای واقعی در داخل می‌شود.

از نظر روانی-اجتماعی، جامعه اسرائیل وارد بحران موجودیتی می‌شود.

موج مهاجرت معکوس یهودیان از سرزمین‌های اشغالی تشدید می‌شود.

پیامدها:

قدرت چانه‌زنی ایران و مقاومت در سطح بین‌المللی افزایش می‌یابد.

ممکن است صلح تحمیلی با شرط واگذاری سرزمین به فلسطین مطرح شود.۷

احتمال: در صورت اتحاد کامل محور مقاومت و استمرار ضعف اسرائیل بالا می‌رود.

سناریو چهارم: فشار هم‌زمان نظامی و روانی به ایران و تلاش برای تضعیف داخلی ایران

نشانه‌ها:

بمباران سایبری و اقتصادی هم‌زمان با حملات نظامی

جنگ رسانه‌ای شدید با تمرکز بر اعتراضات داخلی، ایجاد شکاف ملت-دولت، تحریک اقوام یا جریانات خاص

تلاش برای قطع اینترنت، فشار بین‌المللی، تحریم‌های شدیدتر

نتیجه میان‌مدت:

تلاش غرب برای تغییر محاسبات مردم ایران و ایجاد نارضایتی داخلی شدید

هدف نهایی: جنگ هم‌زمان در دو جبهه نظامی و داخلی برای تضعیف کامل جمهوری اسلامی

پیامدها:

آشوب داخلی، اختلال در انسجام ملی

افزایش حضور امنیتی و فشارهای اجتماعی

احتمال: اگر جنگ طولانی شود یا تلفات سنگین باشد، غرب این گزینه را فعال می‌کند.

در شرایط فعلی، ایران با حمله مستقیم نظم امنیتی خاورمیانه را بازتعریف کرده است.

در صورت پاسخ قاطع و مدیریت افکار عمومی، می‌تواند به بازیگر قدرتمند بلامنازع منطقه بدل شود.

جنگ روایت‌ها، نبرد رسانه‌ها، تحولات روانی در جامعه اسرائیل، و نقش میانجی‌گری قدرت‌های جهانی تعیین‌کننده نهایی در سرنوشت جنگ خواهد بود.